Ukr. Грива, ros. Грива, w dokumentach też Grywa, Grzywa. Powiat kowelski, gubernia wołyńska; dziś zniknięta wieś w rejonie kamień-kaszyrskim obwodu wołyńskiego, przy drodze Łuck–Lubieszów, między Maniewiczami a Lubieszowem. Współrzędne ustalone na podstawie map: 51,517° N, 25,410° E.
| Lata | Co | Źródło |
|---|---|---|
| 1727 | DKościół rzymskokatolicki śś. Piotra i Pawła w Nabruskach (parafia, do której należeli katolicy z Hrywy). Fundacja Doroty Rzyńckiej, poświęcenie 1795. | Teodorowicz 1903, s. 284 |
| 1762 | DCerkiew Narodzenia NMP w Hrywie. Księgi metrykalne parafii prawosławnej od 1796 r. | Teodorowicz 1903, hasło 1367, s. 228–231 |
| 1804–1896 | DLista duchownych parafii prawosławnej (kapłani i psalmiści), bez Załęskich. | Teodorowicz 1903 |
| 1845 | DKonstanty Siestrzewitowski z Hrywy żeni się z Julią Faliszewską (Bucyń). | AGAD 436, sygn. 38, s. 17 |
| 1846 | DW Hrywie rodzi się Łucja Siestrzewitowska. | AGAD 436, sygn. 861, s. 669 |
| 1855–1860 | DDwóch właścicieli: Soboccy (51 dusz, ok. 1682 dz.) i Siestrzewitowska (118 dusz, ok. 1821 dz.). W 1855 r. Antoni S. i Konstanty Siestrzewitowski. | Epsztein–Grabianka 1860; CDIAU f. 442, op. 805, d. 368 |
| 1856–1862 | DKonstanty jako parafianin Nabrzuski mieszka w Hrywie (59, 63, 65 lat). Zmarł między 1862 a 1874. | spisy parafian, ДАВО |
| 1874 | DGospodarstwo nr 1: Julia Siestrzewitowska, wdowa, 51 lat, oraz Piotr Zalewski, 52 lata. | spis, 191-1-55, k. 182R |
| 1883 | DDeodat Załęski, 49 lat, w Grywie. | spis, 195-1-77, k. 8V |
| 1890 | DHrywa (Grzywa), powiat kowelski, właściciele: „Załęscy”, z uwagą „małoletni Załęscy”. Obszar 668 dziesięcin (ok. 730 ha). | Epsztein 1890, poz. 2488; Spis k. 231; SGKP t. 15 cz. 1 s. 596 |
| 1896 | DParafia prawosławna: 98 dworów, 753 parafian. Opis wsi: biedna, błotnista. W parafii Wielki Obyr tylko 18 katolików. | Teodorowicz 1903 |
| po 1890 | DList z archiwum w Kijowie (CDIAK, 26 VII 2022): w aktach o majątkach osób polskiego pochodzenia na Ziemiach Południowo-Zachodnich wieś Грива należała do rodziny Zaleńskich (f. 442, op. 611, spr. 217). | list 515/05-3 |
| 1899 | DRodzi się Mikołaj, według rodziny w „majątku Hrywa”. | akt zgonu |
| 1926 | Katolicy z Hrywy należą do nowej parafii w Czerwiszczach (przedtem Nabrzuska). | korespondencja z potomkinią mieszkańców (2022) |
| do 1939 | Według relacji córki mieszkańca: poza jej rodziną (Maślakowie) tylko 3–4 polskie rodziny (Szczygielscy, rodzina leśniczego), reszta Ukraińcy. Jej ojciec pamiętał też „dziedziczkę” Hrywy, która mieszkała gdzie indziej i od czasu do czasu nocowała w murowanym domu jej dziadków. Nazwiska Załęski ta rozmówczyni dotąd nie spotkała. | korespondencja (2022) |
| 12 VI 1950 | Wieś przemianowana na Konyszczukiwka (od dowódcy partyzantów M. P. Konyszczuka). | uk.wikipedia, Грива (Камінь-Каширський район) |
| jesień 1951 | Wysiedlenie do obwodu dniepropietrowskiego (rejon Magdalynówka). Jesienią władze zwoływały zebrania, mieszkańców naciskano i bito, Komsomoł rozbierał domy. Przed Nowym Rokiem 1952 wieś była pusta. Oficjalne uzasadnienie: wsparcie podziemia i sabotaż kołchozu. | kamin.rayon.in.ua (9 I 2022, wywiad z Aleksandrem Marczukiem); uk.wikipedia; deportation.org.ua |
| 8 XII 1951 | Walka oddziału UPA z siłami sowieckimi w Hrywie (Andrij Mychalewycz „Kos” wysadził się granatem). | uk.wikipedia |
| 1956 | Część wysiedlonych wróciła, władze zakazały odbudowy („gdzie chcecie, byle nie w Hrywie”). Wielu osiadło w pobliskim Nowych Czerwiszczach (ulica Hriwska). | kamin.rayon.in.ua |
| później | Na miejscu wsi: rejonowa skotobaza, cerkiew rozebrana, stoi pomnik-kamień z krzyżem i stary cmentarz prawosławny w lesie. 21 września (święto cerkwi) odbywa się spotkanie pamięci. | volyn.com.ua; heritage.com.ua; konkurent.ua |
Czy to ta sama Hrywa?
PHrywa Teodorowicza, Hrywa z tablicy i Hrywa Siestrzewitowskich to prawdopodobnie jedna wieś. Zgadza się powiat kowelski, położenie nad górnym Stochodem przy granicy z Mińszczyzną, cerkiew Narodzenia NMP (1762 u Teodorowicza, to samo wezwanie w opisach z internetu) oraz własność Załęskich w 1890 r. Rozstrzygające byłoby porównanie z mapą wsi (zob. niżej).
Mapy i opis wsi od korespondentki
?Korespondentka z Opola, której rodzina mieszkała w Hrywie, przysłała w 2022 r. mapę wsi z książki Bondarczuka (z podpisem „miejsce majątku pana Maślaka”), mapę narysowaną przez Ukraińca z Hrywy i mapę satelitarną z zaznaczonym gospodarstwem. Na żadnej nie ma nazwiska Załęski. Mapy zostaną dodane do folderu 20_Nazwisko, a tu dopiszemy, co z nich wynika.